Chung kết World Cup 2022 ngày 18/12/2022 tại sân Lusail, Qatar, Argentina và Pháp hòa 3–3 sau 120 phút rồi Argentina thắng 4–2 trên chấm luân lưu. Lionel Messi ghi hai bàn, Kylian Mbappé lập hat-trick, và trận đấu có đủ mọi kịch bản: một đội áp đảo 80 phút, đội kia gỡ hòa trong 97 giây, hiệp phụ ngang ngửa và pha cứu thua ở giây cuối. Nhiều người gọi đây là trận chung kết hay nhất lịch sử, dù danh hiệu đó còn được tranh luận.
World Cup đầu tiên vào mùa đông
World Cup 2022 là kỳ đầu tiên ở Trung Đông và cũng là kỳ đầu tiên không diễn ra vào mùa hè. Vì nhiệt độ ở Qatar tháng 6–7 có thể vượt 40 độ C, FIFA dời giải sang 20/11 – 18/12/2022, buộc các giải vô địch quốc gia châu Âu phải tạm dừng giữa mùa. Tám sân vận động nằm gần nhau quanh thủ đô Doha, nên đây cũng là kỳ có quãng di chuyển ngắn nhất lịch sử.
Đây là kỳ cuối cùng có 32 đội. Giải cũng gây nhiều tranh cãi ngoài sân cỏ từ khi Qatar được chọn đăng cai năm 2010, nhưng bài này tập trung vào bóng đá.
Hai con đường tới Lusail
| Vòng | Argentina | Pháp |
|---|---|---|
| Bảng, trận 1 | Thua Ả Rập Xê Út 1–2 | Thắng Úc 4–1 |
| Bảng, trận 2 | Thắng Mexico 2–0 | Thắng Đan Mạch 2–1 |
| Bảng, trận 3 | Thắng Ba Lan 2–0 | Thua Tunisia 0–1 (đội hình dự bị) |
| Vòng 16 đội | Thắng Úc 2–1 | Thắng Ba Lan 3–1 |
| Tứ kết | Hòa Hà Lan 2–2, thắng luân lưu 4–3 | Thắng Anh 2–1 |
| Bán kết | Thắng Croatia 3–0 | Thắng Maroc 2–0 |
Argentina khởi đầu bằng một trong những cú sốc lớn nhất lịch sử World Cup, thua Ả Rập Xê Út sau khi dẫn trước. Từ đó mỗi trận với họ là một trận loại trực tiếp. Pháp là đương kim vô địch, muốn trở thành đội đầu tiên bảo vệ thành công ngôi vô địch kể từ Brazil 1958–1962, dù trước giải đã mất nhiều trụ cột vì chấn thương như Karim Benzema, N'Golo Kanté và Paul Pogba.
Diễn biến trận chung kết
80 phút một chiều
HLV Lionel Scaloni đưa Ángel Di María đá cánh trái, một quyết định bất ngờ. Di María liên tục khuấy đảo cánh phải của Pháp.
- Phút 23: Di María bị Ousmane Dembélé phạm lỗi trong vòng cấm. Messi sút phạt đền, 1–0.
- Phút 36: Một đợt phản công đẹp qua nhiều chạm một: Messi, Julián Álvarez, Alexis Mac Allister, rồi Di María dứt điểm, 2–0.
- Phút 41: HLV Didier Deschamps thay cùng lúc Olivier Giroud và Dembélé, điều rất hiếm thấy trước giờ nghỉ của một trận chung kết. Pháp chưa có cú sút nào trong hiệp một.
97 giây đảo chiều
Argentina vẫn kiểm soát tới tận phút 80. Rồi Randal Kolo Muani, người vào thay, bị Nicolás Otamendi phạm lỗi trong vòng cấm.
- Phút 80: Mbappé sút phạt đền, 2–1.
- Phút 81: Chưa đầy hai phút sau, Mbappé phối hợp với Marcus Thuram rồi vô lê chân phải, 2–2.
Hai bàn thắng cách nhau khoảng 97 giây đã biến một trận tưởng như kết thúc thành một trận chung kết hoàn toàn khác.
Hiệp phụ
- Phút 108: Lautaro Martínez sút, thủ môn Hugo Lloris đẩy ra, Messi đệm bóng qua vạch vôi, 3–2.
- Phút 118: Cú sút của Mbappé chạm tay Gonzalo Montiel trong vòng cấm. Mbappé lại sút phạt đền, 3–3, hoàn tất hat-trick.
Ở phút bù giờ cuối cùng của hiệp phụ, Kolo Muani đối mặt thủ môn Emiliano Martínez trong vòng cấm. Martínez dang chân chặn bóng. Nếu bóng vào, Pháp đã vô địch.
Loạt luân lưu
| Lượt | Pháp | Argentina |
|---|---|---|
| 1 | Mbappé: vào | Messi: vào |
| 2 | Kingsley Coman: Martínez cản phá | Paulo Dybala: vào |
| 3 | Aurélien Tchouaméni: ra ngoài | Leandro Paredes: vào |
| 4 | Kolo Muani: vào | Montiel: vào, ấn định 4–2 |
Montiel, người để bóng chạm tay dẫn tới quả phạt đền gỡ hòa ở phút 118, lại là người sút quả luân lưu quyết định.
Những con số của trận đấu
- Khán giả: 88.966 người tại sân Lusail.
- Trọng tài: Szymon Marciniak người Ba Lan.
- Hat-trick thứ hai trong lịch sử chung kết World Cup: của Mbappé, sau Geoff Hurst năm 1966.
- Messi đá trận World Cup thứ 26, vượt Lothar Matthäus. Ông ghi 7 bàn ở giải và nhận Quả bóng vàng lần thứ hai (lần đầu năm 2014), là cầu thủ duy nhất có hai Quả bóng vàng World Cup.
- Mbappé đoạt Chiếc giày vàng với 8 bàn, nâng tổng số bàn World Cup lên 12 khi mới 23 tuổi.
- Emiliano Martínez nhận Găng tay vàng, Enzo Fernández nhận giải cầu thủ trẻ xuất sắc nhất.
- Đây là chức vô địch thứ ba của Argentina, sau 1978 và 1986, chấm dứt 36 năm chờ đợi.
Có thật là chung kết hay nhất lịch sử
Không có thước đo chính thức nào cho "hay nhất". Nhưng nếu so với các trận chung kết từng được đề cử cho danh hiệu đó, trận 2022 có lợi thế rõ: nhiều bàn, nhiều đảo chiều, hai ngôi sao lớn nhất thế hệ đều ghi bàn, và kết quả chỉ ngã ngũ ở quả luân lưu cuối.
| Trận chung kết | Tỷ số | Vì sao được nhắc tới |
|---|---|---|
| 1954 Tây Đức – Hungary | 3–2 | Hungary bất bại nhiều năm, dẫn 2–0 sau 8 phút rồi vẫn thua |
| 1966 Anh – Tây Đức | 4–2 (hiệp phụ) | Hat-trick của Hurst, bàn thắng gây tranh cãi về việc bóng đã qua vạch hay chưa |
| 1970 Brazil – Ý | 4–1 | Đẹp về lối chơi, nhưng kết quả sớm rõ ràng |
| 1986 Argentina – Tây Đức | 3–2 | Dẫn 2–0, bị gỡ hòa, rồi thắng ở phút 84 |
| 2022 Argentina – Pháp | 3–3 (luân lưu 4–2) | Ba lần dẫn trước, ba lần bị gỡ, hat-trick, luân lưu |
Phản biện cũng có: suốt 80 phút đầu, Pháp gần như không chơi được, nên xét về chất lượng đối đầu thì nhiều chuyên gia đánh giá các chung kết khác cân bằng hơn. Nói cách khác, đây chắc chắn là trận chung kết kịch tính nhất, còn "hay nhất" thì tùy tiêu chí.
Messi và ý nghĩa của chiếc cúp
Trước 2022, Messi đã có nhiều Quả bóng vàng và chức vô địch Copa América 2021, nhưng thiếu chức vô địch World Cup. Ông từng thua chung kết 2014 trước Đức. Chiến thắng ở Lusail đóng lại một cuộc tranh luận kéo dài cả thập niên, khi nhiều người cho rằng ông cần World Cup để đứng ngang Pelé và Maradona.
Trong lễ trao cúp, Messi được khoác chiếc áo choàng bisht truyền thống của vùng Vịnh. Hình ảnh đó gây tranh luận, vì nó che mất chiếc áo đấu số 10 của Argentina trong những bức ảnh lịch sử.
Góc nhìn hôm nay
Trận chung kết 2022 là bài học về sự khác biệt giữa kiểm soát trận đấu và kết thúc trận đấu. Argentina chơi gần như hoàn hảo 80 phút, nhưng chỉ hai pha phạm lỗi trong vòng cấm đã đưa họ tới bờ vực. Với Pháp, những thay đổi người táo bạo của Deschamps cho thấy một HLV dám thừa nhận sai lầm ngay trong hiệp một.
Gợi ý để tìm hiểu thêm:
- Xem lại toàn trận, đừng chỉ xem phần tóm tắt: sẽ thấy rõ vai trò của Di María ở cánh trái và cách Pháp đổi sơ đồ sau phút 41.
- Trang thống kê của FIFA có bản đồ chạm bóng, số lần sút của từng cầu thủ trong trận.
- Xem lại thêm trận bán kết Argentina – Croatia và tứ kết Argentina – Hà Lan để hiểu vì sao đội của Scaloni vào chung kết với tâm thế "mỗi trận là một trận cuối".
Câu hỏi thường gặp
Chung kết World Cup 2022 diễn ra ngày nào?
Trận chung kết diễn ra ngày 18/12/2022 tại sân Lusail, Qatar, cũng là Ngày Quốc khánh Qatar. Argentina hòa Pháp 3–3 sau 120 phút và thắng 4–2 trên chấm luân lưu.
Ai ghi bàn trong chung kết World Cup 2022?
Bên Argentina, Messi ghi hai bàn (phút 23 từ phạt đền và phút 108), Di María ghi một bàn (phút 36). Bên Pháp, Mbappé ghi cả ba bàn ở các phút 80, 81 và 118.
Ai đá hỏng luân lưu trong chung kết 2022?
Hai cầu thủ Pháp không thành công: Kingsley Coman bị thủ môn Emiliano Martínez cản phá, còn Aurélien Tchouaméni sút ra ngoài. Bốn cầu thủ Argentina đều sút thành công.
Ai đoạt Quả bóng vàng World Cup 2022?
Lionel Messi đoạt Quả bóng vàng World Cup 2022. Đây là lần thứ hai ông nhận danh hiệu này, sau năm 2014, và ông là cầu thủ duy nhất làm được điều đó.
Vì sao World Cup 2022 tổ chức vào tháng 12?
Vì mùa hè ở Qatar quá nóng, nhiệt độ có thể vượt 40 độ C. FIFA dời giải sang 20/11 – 18/12/2022, lần đầu tiên World Cup không diễn ra vào mùa hè của Bắc bán cầu.
Argentina vô địch World Cup mấy lần?
Argentina vô địch World Cup ba lần: năm 1978, 1986 và 2022. Họ cũng từng vào chung kết các năm 1930, 1990 và 2014.